Jan Kończak

Na teście będą pytania jednokrotnego i wielokrotnego wyboru, jak również pytania otwarte.
Wśród pytań otwartych mogą się pojawić między innymi pytania o podanie prostych komend, wpisanie informacji odczytanych z zawartych w pytaniu wyników poleceń, czy kawałki kodu z lukami do uzupełnienia.
W trakcie testu nie można korzystać z żadnych materiałów (internetu, notatek, konsoli, IDE, etc.).
Test będzie do wypełnienia na ekranie komputera.

• jakie długie są i jak są zapisywane adresy IPv4 i IPv6
  proszę zwrócić uwagę kiedy podaje się adres z maską, kiedy sam adres
• podział puli adresów IP na sieci (prefiksy):
  • co to jest maska sieci, jak się ją zapisuje
  • jakie adresy należą do podanej sieci, których z nich nie można przypisać urządzeniom
• jakie adresy:
  • ma pętla zwrotna / localhost
  • określają dowolny adres
  • mają bloki prywatne – trzeba znać adresy wszystkich trzech bloków prywatnych IPv4

• jakimi komendami:
  • wyświetla się listę urządzeń
  • wyświetla się listę adresów IP
  • włącza/wyłącza się wskazane urządzenie
  • dodaje/usuwa się adresy IP
• komenda ping - do czego służy, jak się jej używa
• adresy MAC
  • jakie są długie, jak się je zapisuje
  • do czego służą w sieciach
  • która komenda je wypisuje
  • kto je ustawia, czy można je zmienić

• protokoły ARP i NDP (neighbour solicit/advert):
  • do czego są potrzebne
  • kiedy są używane
• do czego służy przełącznik (switch), co to jest przełączanie (switching)

• na co pozwala protokół ICMP(v6):
  • do czego są używane komunikaty echo reply / echo request
  • kiedy są wysyłane inne komunikaty tego protokołu i od czego służą

• co to jest trasowanie
• tablica tras:
• co zawiera każdy jej wpis
• jak na jej podstawie system operacyjny wybiera trasę
• jaką komendą na Linuksie:
• wyświetla się tablicę tras
• dodaje się / usuwa trasy (w tym trasę domyślną i trasę przez podany skok)
• bada się trasę (wszystkie kolejne skoki) jaką pokonuje pakiet do podanego adresu
• na podstawie ilustracji (rysunku sieci) należy umieć wskazać jakie wpisy w tablicy tras muszą mieć urządzenia

• proszę tam zwrócić uwagę na ilustrację szukanie MAC, przełączanie, trasowanie, szczególnie:
• działanie protokołów ARP/NDP: kto, kiedy i po co je używa
• czym jest przełączanie, kto i kiedy je wykonuje
• czym jest trasowanie, kto i kiedy je wykonuje

• co oznaczają skróty FQDN i TLD
• jakie są rodzaje serwerów, jaką rolę pełnią (np. serwery authoritive, caching)
• do czego są rekordy zasobowe A, AAAA, NS, CNAME, MX, PTR
• jaką komendą można odpytać serwer DNS:
  • o wskazany rodzaj rekordu dla wskazanej nazwy domenowej
  • o odwzorowanie odwrotne
• adres wskazany przez który rekord będzie użyty do połączenia przez:
  • klienty/serwery DNS do odpytywania o nazwy w domenie
  • serwer poczty który chce wysłać mail do szukanej domeny
  • pozostałe programy, w tym np. przeglądarkę internetową

• jakie co najmniej ustawienia sieciowe trzeba ustawić, żeby móc korzystać z przeglądarki internetowej
• jakimi metodami/protokołami można ustawiać adres IPv4
• jakimi metodami/protokołami można ustawiać adres IPv6
• jak działają protokoły DHCP i NDP:
  • jakie informacje przesyłają
  • czy serwer nadaje IP, czy urządzenie samo wybiera IP
• co to jest statyczna dzierżawa

• co to jest numer portu, czy porty mają nazwy
• porty uprzywilejowane/systemowe:
  • z jakiego są zakresu
  • kto może ich używać jako adres lokalny (w bind)
  • kto może ich używać jako adres zdalny (w connect)
• jakimi komendami można:
  • wyświetlić listę nawiązanych połączeń
  • wyświetlić listę gniazd czekających na połączenia
  • zwróć uwagę że trzeba umieć czytać wyniki tych komend
• trzeba umieć napisać komendę która:
  • nawiąże połączenie TCP pod wskazany adres
  • uruchomi prosty serwer TCP na wskazanym porcie (i dowolnym z adresów IP tego komputera)
  • rozpocznie wymianę komunikatów UDP ze wskazanym docelowy adresem
  • będzie czekać na komunikaty UDP na wskazanym porcie (i dowolnym z adresów IP tego komputera)

• co to jest deskryptor pliku
• standardowe wejście, standardowe wyjście i standardowy błąd:
  • czym są, do czego służą
  • jakie mają wartości deskryptora pliku
• jak większość funkcji systemowych (z POSIX) wskazuje że wystąpił błąd, oraz:
  • kiedy ustawiana i kiedy czyszczona jest stała errno
  • do czego służy funkcja perror

• co zawierają, do czego i gdzie używane są struktury:
  • sockaddr_in (i kiedy oraz dlaczego konieczne jest rzutowanie wskaźnika na taką strukturę)
  • in_addr
• endianness:
  • dlaczego ma znaczenie w sieciach
  • funkcje htons, ntohs, ntonl, … - gdzie i kiedy trzeba z nich korzystać
• do czego i gdzie (tj. w jakiej funkcji/strukturze) używane są stałe
  • INADDR_ANY
  • AF_INET, AF_INET6
  • SOCK_STREAM, SOCK_DGRAM
  • IPPROTO_TCP, IPPROTO_UDP

• należy znać funkcje:
  (w tym: co zwracają, jakie argumenty przyjmują)
  • tworzące/zamykające deskryptory plików:
    socket, accept, close
    w tym szczególnie:
    • co dokładnie zwraca accept, kiedy można go wykonać
    • do czego służy drugi i trzeci argument accept
  • odbierające/wysyłające dane:
    read, write, recv, send, recvfrom, sendto
    w tym szczególnie:
    • co oznacza zwrócenie wartości 0 przy odczycie dla gniazd połączeniowych
    • kiedy te funkcje zwracają -1
    • co oznaczają dodatnie wartości zwrócone z tych funkcji
    • które używa się dla gniazd (pseudo/)połączeniowych, np. TCP
    • które używa się dla gniazd bezpołączeniowych, np. UDP
  • zmieniające stan gniazda w systemie operacyjnym:
    bind, connect, listen, shutdown, oraz wywołanie setsockopt(…, SOL_SOCKET, SO_REUSEADDR, …, …)
    w tym szczególnie:
    • jak każda z tych funkcji zmienia stan gniazda
    • jakie inne funkcje sieciowe można wykonać w stanie przed/po wykonaniu tych funkcji, szczególnie:
      • kiedy można wysyłać dane
      • kiedy można przyjmować klientów
      • w jakiej kolejności wolno wywoływać te funkcje zmieniające stan
• trzeba wiedzieć w jakiej kolejności należy wykonywać funkcje do stworzenia serwera/klienta tcp/udp

• w jakich zastosowaniach warto używać UDP (i jakie ma zalety nad TCP w tych zastosowaniach)

• do czego służy funkcja getaddrinfo
• do czego służy funkcja getnameinfo
• jakie argumenty przyjmują te funkcje, w tym:
  • po co jest argument hints w getaddrinfo
  • po co są flagi w getnameinfo
• jak te funkcje informują o błędach
• kiedy trzeba wykonać funkcję freeaddrinfo
• co jest w wynikach funkcji getaddrinfo
  tzn. jakie informacje trafiają do struktur addrinfo tworzonych w wyniku wywołania tej funkcji

• które funkcje i kiedy mogą się blokować
• czym różni się tryb blokujący od nieblokującego
• czy funkcje read/recv/recvfrom zawsze odbiorą tyle bajtów ile im kazano:
  • w trybie blokujacym
  • w trybie nieblokującym
  • jak w wywołaniu recv zmienić to czy ma czekać na odebranie dokładnie tylu bajtów ile wskazano
• czy funkcje write/send/sendto zawsze wyślą wszystkie dane:
  • w trybie blokujacym
  • w trybie nieblokującym
  • jak w wywołaniu send zmienić to czy ma czekać na wysłanie wszystkich bajtów
• co zwracają w trybie nieblokującym fukcje odbierające/wysyłające dane kiedy nie da się bez blokowania odebrać/wysłać danych
  jak odróżnić taką sytuację od innych błędów z tych funkcji

• jak mają się porcje w których wysyłano dane do porcji w których są odbierane:
• w TCP
• w UDP
• co programista może zrobić, żeby odbierać logiczne wiadomości w całości w TCP
• jakie są gwarancje TCP i UDP związane z:
• dostarczeniem danych
• kolejnością danych
• dobraniem prędkości wysłania do możliwości sieci

• co to jest reguła i jak reguły są pogrupowane w tabele i łańcuchy
• w jakiej kolejności są wykonywane reguły wewnątrz łańcucha
• kiedy kolejne reguły z łańcucha nie są już przetwarzane
• co decyduje o tym czy pakiet przepuścić czy odrzucić jeśli żadna regułą się nie dopasuje
• na czym polega podział na PREROUTING, INPUT, FORWARD, OUTPUT i POSTROUTING
• na co (w filtracji/translacji) pozwala śledzenie połączeń

• co to są dopasowania (matches)
  należy znać dopasowania do:
• protokołu
• stanu połączenia
• interfejsów źródłowych/docelowych
• adresów źródłowych/docelowych
• portów źródłowych/docelowych
• jakie akcje można wykonać w regule i co one oznaczają:
  ACCEPT, DROP, REJECT, MASQUERADE, SNAT, DNAT
• nie będzie pytań gdzie trzeba napisać komendę iptables, ale mogą być pytania gdzie trzeba wyjaśnić podaną komendę

• do czego (w jakiej sytuacji) potrzebna jest:
• translacja adresów źródłowych
• translacja adresów docelowych
• które urządzenie w sieci wykonuje translację adresów źródłowych / docelowych
• jakie dopasowania zwykle stosuje się dla translacji źródłowej a jakie dla docelowej

• proszę tam zwrócić uwagę na ilustrację ilustracja do NATów

• co określa nazwa WLAN / standardy IEEE 802.11 / trademark Wi-Fi®
• od czego zależy prędkość sieci bezprzewodowej
• identyfikatory BSSID i ESSID/SSID
  • jaką mają postać
  • do czego są używane
  • czy muszą być unikalne
• co to jest i z czego składa się sieć bezprzewodowa:
  • IBSS / ad hoc
  • w trybie infrastruktury
• jakimi komendami w Linuksie można wyświetlić:
  • listę interfejsów bezprzewodowych
  • listę dostępnych sieci bezprzewodowych
• jak nazywają się najpowszechniejsze zabezpieczenia sieci bezprzewodowych
• czym różni się uwierzytelnianie w profilu WPA Personal i WPA Enterprise
• jakie są różnice między WPA2-PSK i WPA3-SAE
• czym jest WPS

• jakie są metody na obsługę wielu gniazd naraz w jednym programie
• czy z różnych wątków można robić operacje odczytu/zapisu (I/O) na jednym gnieździe
• co zapewnia system operacjny jeżeli wykona się z różnych wątków operacje I/O na tym samym gnieździe
• jak buduje się pętlę zdarzeń
• funkcja poll:
  • do czego służy
  • jakie ma argumenty
    w tym jak można określić ile czasu ma czekać i jak wskazać że ma czekać od skutku
  • jakie pola ma struktura pollfd
  • jak przygotowuje się przekazywane od funkcji poll struktury pollfd
  • co oznaczają:
    • POLLIN, i kiedy to zdarzenie może wystąpić mimo że nie przyszły dane
    • POLLOUT, w tym:
      • kiedy to zdarzenie może wystąpić mimo że nie da się wysłać danych
      • ile bajtów można wysłać jeżeli wystąpiło POLLOUT
  • jakie zdarzenia może zawsze ustawić poll (mimo że programista nie wskazał że na nie czeka)
  • jak można w polu revents struktury pollfd sprawdzić czy jest ustawione wskazane zdarzenie

Uwaga: jeżeli wzorem wyższych roczników bioinformatyki przygotowujecie jakieś materiały streszczające przedmiot dla ułatwienia nauki, zachęcam do skonsultowania ich ze mną – w ubiegłym roku w takich znalazło się sporo błędów, a o ich istnieniu dowiedziałem po poprawce dopytując skąd ciągle powtarzały się błędne odpowiedzi.