Jan Kończak

Ta strona jest tylko do odczytu. Możesz wyświetlić źródła tej strony ale nie możesz ich zmienić.
~~NOTOC~~
===== Zagadnienia na test – 2025/26 =====

Na teście będą pytania jednokrotnego i wielokrotnego wyboru, jak również pytania otwarte.
\\
Wśród pytań otwartych mogą się pojawić między innymi pytania o podanie prostych komend, wpisanie informacji odczytanych z zawartych w pytaniu wyników poleceń, czy kawałki kodu z lukami do uzupełnienia.
\\
W trakcie testu nie można korzystać z żadnych materiałów (internetu, notatek, konsoli, IDE, etc.).
\\
Test będzie do wypełnienia na ekranie komputera.

=== Adresacja IP ===

  * jakie długie są i jak są zapisywane adresy IPv4 i IPv6 \\ proszę zwrócić uwagę kiedy podaje się adres z maską, kiedy sam adres
  * podział puli adresów IP na sieci (prefiksy):
    * co to jest maska sieci, jak się ją zapisuje
    * jakie adresy należą do podanej sieci, których z nich nie można przypisać urządzeniom
  * jakie adresy:
    * ma pętla zwrotna / localhost
    * określają dowolny adres
    * mają bloki prywatne – trzeba znać adresy wszystkich trzech bloków prywatnych IPv4

=== Podstawowa konfiguracja interfejsów sieciowych i przełączanie pakietów ===

  * jakimi komendami:
    * wyświetla się listę urządzeń
    * wyświetla się listę adresów IP
    * włącza/wyłącza się wskazane urządzenie
    * dodaje/usuwa się adresy IP
  * komenda ping - do czego służy, jak się jej używa
  * adresy MAC
    * jakie są długie, jak się je zapisuje
    * do czego służą w sieciach
    * która komenda je wypisuje
    * kto je ustawia, czy można je zmienić

  * protokoły ARP i NDP (neighbour solicit/advert):
    * do czego są potrzebne
    * kiedy są używane
  * do czego służy przełącznik (switch), co to jest przełączanie (switching)

=== Trasowanie ===

  * na co pozwala protokół ICMP(v6):
    * do czego są używane komunikaty //echo reply// / //echo request//
    * kiedy są wysyłane inne komunikaty tego protokołu i od czego służą
    
  * co to jest trasowanie
  * tablica tras:
    * co zawiera każdy jej wpis
    * jak na jej podstawie system operacyjny wybiera trasę
  * jaką komendą na Linuksie:
    * wyświetla się tablicę tras
    * dodaje się / usuwa trasy (w tym trasę domyślną i trasę przez podany skok)
    * bada się trasę (wszystkie kolejne skoki) jaką pokonuje pakiet do podanego adresu
  * na podstawie ilustracji (rysunku sieci) należy umieć wskazać jakie wpisy w tablicy tras muszą mieć urządzenia
  
  * proszę tam zwrócić uwagę na ilustrację //szukanie MAC, przełączanie, trasowanie//, szczególnie:
    * działanie protokołów ARP/NDP: kto, kiedy i po co je używa
    * czym jest przełączanie, kto i kiedy je wykonuje
    * czym jest trasowanie, kto i kiedy je wykonuje

=== System nazw domenowych (DNS) ===

  * co oznaczają skróty FQDN i TLD
  * jakie są rodzaje serwerów, jaką rolę pełnią (np. serwery authoritive, caching)
  * do czego są rekordy zasobowe A, AAAA, NS, CNAME, MX, PTR
  * jaką komendą można odpytać serwer DNS:
    * o wskazany rodzaj rekordu dla wskazanej nazwy domenowej
    * o odwzorowanie odwrotne
  * adres wskazany przez który rekord będzie użyty do połączenia przez:
    * klienty/serwery DNS do odpytywania o nazwy w domenie
    * serwer poczty który chce wysłać mail do szukanej domeny
    * pozostałe programy, w tym np. przeglądarkę internetową

=== Automatyczne nadawanie adresów IP ===

  * jakie co najmniej ustawienia sieciowe trzeba ustawić, żeby móc korzystać z przeglądarki internetowej
  * jakimi metodami/protokołami można ustawiać adres IPv4
  * jakimi metodami/protokołami można ustawiać adres IPv6
  * jak działają protokoły DHCP i NDP:
    * jakie informacje przesyłają
    * czy serwer nadaje IP, czy urządzenie samo wybiera IP
  * co to jest statyczna dzierżawa

=== Protokoły warstwy transportu i narzędzia do ich diagnostyki i testowania ===

  * co to jest numer portu, czy porty mają nazwy
  * porty uprzywilejowane/systemowe:
    * z jakiego są zakresu
    * kto może ich używać jako adres lokalny (w ''bind'')
    * kto może ich używać jako adres zdalny (w ''connect'')
  * jakimi komendami można:
    * wyświetlić listę nawiązanych połączeń
    * wyświetlić listę gniazd czekających na połączenia
    * zwróć uwagę że trzeba umieć czytać wyniki tych komend
  * trzeba umieć napisać komendę która:
    * nawiąże połączenie TCP pod wskazany adres
    * uruchomi prosty serwer TCP na wskazanym porcie (i dowolnym z adresów IP tego komputera)
    * rozpocznie wymianę komunikatów UDP ze wskazanym docelowy adresem
    * będzie czekać na komunikaty UDP na wskazanym porcie (i dowolnym z adresów IP tego komputera)

=== Wstęp do programowania gniazd + prosty serwer TCP + klient i serwer UDP ===

  * co to jest deskryptor pliku
  * standardowe wejście, standardowe wyjście i standardowy błąd:
    * czym są, do czego służą
    * jakie mają wartości deskryptora pliku
  * jak większość funkcji systemowych (z POSIX) wskazuje że wystąpił błąd, oraz:
    * kiedy ustawiana i kiedy czyszczona jest stała ''errno''
    * do czego służy funkcja ''perror''

  * co zawierają, do czego i gdzie używane są struktury:
    * ''sockaddr_in'' (i kiedy oraz dlaczego konieczne jest rzutowanie wskaźnika na taką strukturę)
    * ''in_addr''
  * endianness:
    * dlaczego ma znaczenie w sieciach
    * funkcje htons, ntohs, ntonl, … - gdzie i kiedy trzeba z nich korzystać
  * do czego i gdzie (tj. w jakiej funkcji/strukturze) używane są stałe
    * INADDR_ANY
    * AF_INET, AF_INET6
    * SOCK_STREAM, SOCK_DGRAM
    * IPPROTO_TCP, IPPROTO_UDP

  * należy znać funkcje: \\ (w tym: co zwracają, jakie argumenty przyjmują)
    * tworzące/zamykające deskryptory plików: \\ socket, accept, close \\ w tym szczególnie:
      * co dokładnie zwraca accept, kiedy można go wykonać
      * do czego służy drugi i trzeci argument accept
    * odbierające/wysyłające dane: \\ read, write, recv, send, recvfrom, sendto \\ w tym szczególnie:
      * co oznacza zwrócenie wartości 0 przy odczycie dla gniazd połączeniowych
      * kiedy te funkcje zwracają -1
      * co oznaczają dodatnie wartości zwrócone z tych funkcji
      * które używa się dla gniazd (pseudo/)połączeniowych, np. TCP
      * które używa się dla gniazd bezpołączeniowych, np. UDP
    * zmieniające stan gniazda w systemie operacyjnym: \\ bind, connect, listen, shutdown, oraz wywołanie setsockopt(…, SOL_SOCKET, SO_REUSEADDR, …, …) \\ w tym szczególnie:
      * jak każda z tych funkcji zmienia stan gniazda
      * jakie inne funkcje sieciowe można wykonać w stanie przed/po wykonaniu tych funkcji, szczególnie:
        * kiedy można wysyłać dane
        * kiedy można przyjmować klientów
        * w jakiej kolejności wolno wywoływać te funkcje zmieniające stan
  * trzeba wiedzieć w jakiej kolejności należy wykonywać funkcje do stworzenia serwera/klienta tcp/udp

  * w jakich zastosowaniach warto używać UDP (i jakie ma zalety nad TCP w tych zastosowaniach)
        
=== API do nazw domenowych ===

  * do czego służy funkcja getaddrinfo
  * do czego służy funkcja getnameinfo
  * jakie argumenty przyjmują te funkcje, w tym:
    * po co jest argument hints w getaddrinfo
    * po co są flagi w getnameinfo
  * jak te funkcje informują o błędach
  * kiedy trzeba wykonać funkcję freeaddrinfo
  * co jest w wynikach funkcji getaddrinfo \\ tzn. jakie informacje trafiają do struktur addrinfo tworzonych w wyniku wywołania tej funkcji

=== Dopuszczalne zachowanie się funkcji sieciowych ===

  * które funkcje i kiedy mogą się blokować
  * czym różni się tryb blokujący od nieblokującego
  * czy funkcje read/recv/recvfrom zawsze odbiorą tyle bajtów ile im kazano:
    * w trybie blokujacym
    * w trybie nieblokującym
    * jak w wywołaniu recv zmienić to czy ma czekać na odebranie dokładnie tylu bajtów ile wskazano
  * czy funkcje write/send/sendto zawsze wyślą wszystkie dane:
    * w trybie blokujacym
    * w trybie nieblokującym
    * jak w wywołaniu send zmienić to czy ma czekać na wysłanie wszystkich bajtów
  * co zwracają w trybie nieblokującym fukcje odbierające/wysyłające dane kiedy nie da się bez blokowania odebrać/wysłać danych \\ jak odróżnić taką sytuację od innych błędów z tych funkcji
  
  * jak mają się porcje w których wysyłano dane do porcji w których są odbierane:
    * w TCP
    * w UDP
  * co programista może zrobić, żeby odbierać logiczne wiadomości w całości w TCP
  * jakie są gwarancje TCP i UDP związane z:
    * dostarczeniem danych
    * kolejnością danych
    * dobraniem prędkości wysłania do możliwości sieci

=== Filtracja pakietów i translacja adresów ===

  * co to jest reguła i jak reguły są pogrupowane w tabele i łańcuchy
  * w jakiej kolejności są wykonywane reguły wewnątrz łańcucha
  * kiedy kolejne reguły z łańcucha nie są już przetwarzane
  * co decyduje o tym czy pakiet przepuścić czy odrzucić jeśli żadna regułą się nie dopasuje
  * na czym polega podział na PREROUTING, INPUT, FORWARD, OUTPUT i POSTROUTING
  * na co (w filtracji/translacji) pozwala śledzenie połączeń
  
  * co to są dopasowania (matches) \\ należy znać dopasowania do:
    * protokołu
    * stanu połączenia
    * interfejsów źródłowych/docelowych
    * adresów źródłowych/docelowych
    * portów źródłowych/docelowych
  * jakie akcje można wykonać w regule i co one oznaczają: \\ ACCEPT, DROP, REJECT, MASQUERADE, SNAT, DNAT
  * nie będzie pytań gdzie trzeba napisać komendę iptables, ale mogą być pytania gdzie trzeba wyjaśnić podaną komendę
  
  * do czego (w jakiej sytuacji) potrzebna jest:
    * translacja adresów źródłowych
    * translacja adresów docelowych
  * które urządzenie w sieci wykonuje translację adresów źródłowych / docelowych
  * jakie dopasowania zwykle stosuje się dla translacji źródłowej a jakie dla docelowej
  
  * proszę tam zwrócić uwagę na ilustrację //ilustracja do NATów// 

=== Sieci bezprzewodowe ===

  * co określa nazwa WLAN / standardy IEEE 802.11 / trademark Wi-Fi®
  * od czego zależy prędkość sieci bezprzewodowej
  * identyfikatory BSSID i ESSID/SSID
    * jaką mają postać
    * do czego są używane
    * czy muszą być unikalne
  * co to jest i z czego składa się sieć bezprzewodowa:
    * IBSS / ad hoc
    * w trybie infrastruktury
  * jakimi komendami w Linuksie można wyświetlić:
    * listę interfejsów bezprzewodowych
    * listę dostępnych sieci bezprzewodowych
  * jak nazywają się najpowszechniejsze zabezpieczenia sieci bezprzewodowych
  * czym różni się uwierzytelnianie w profilu WPA Personal i WPA Enterprise
  * jakie są różnice między WPA2-PSK i WPA3-SAE
  * czym jest WPS

=== Wielowątkowa obsługa gniazd + obsługa wielu gniazd naraz w jednowątkowym programie ===

  * jakie są metody na obsługę wielu gniazd naraz w jednym programie
  * czy z różnych wątków można robić operacje odczytu/zapisu (I/O) na jednym gnieździe
  * co zapewnia system operacjny jeżeli wykona się z różnych wątków operacje I/O na tym samym gnieździe
  * jak buduje się pętlę zdarzeń
  * funkcja poll:
    * do czego służy
    * jakie ma argumenty \\ w tym jak można określić ile czasu ma czekać i jak wskazać że ma czekać od skutku
    * jakie pola ma struktura pollfd
    * jak przygotowuje się przekazywane od funkcji poll struktury pollfd
    * co oznaczają:
      * POLLIN, i kiedy to zdarzenie może wystąpić mimo że nie przyszły dane
      * POLLOUT, w tym:
        * kiedy to zdarzenie może wystąpić mimo że nie da się wysłać danych
        * ile bajtów można wysłać jeżeli wystąpiło POLLOUT
    * jakie zdarzenia może zawsze ustawić poll (mimo że programista nie wskazał że na nie czeka)
    * jak można w polu revents struktury pollfd sprawdzić czy jest ustawione wskazane zdarzenie

-----
    
<small>
//Uwaga:// jeżeli wzorem wyższych roczników bioinformatyki przygotowujecie jakieś
materiały streszczające przedmiot dla ułatwienia nauki, zachęcam do skonsultowania
ich ze mną – w ubiegłym roku w takich znalazło się sporo błędów, a o ich istnieniu
dowiedziałem po poprawce dopytując skąd ciągle powtarzały się błędne odpowiedzi.
</small>
Jan Kończak

Narzędzia użytkownika

Narzędzia witryny

Narzędzia strony
