Różnice

Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.

--- so:ps_kill [2023/03/20 13:16]
jkonczak [Spanie, mierzenie i limitowanie czasu]
+++ so:ps_kill [2026/03/24 19:08] (aktualna)
jkonczak
@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ===== Spanie, mierzenie i limitowanie czasu =====
-Komenda ''sleep //czas//'' śpi podany czas.
+Komenda ''sleep //czas//'' śpi podany (w sekundach) czas.
 \\
-Domyślną jednostką czasu są sekundy (''s''), ale można podać też ''m'', ''h'' i ''d''.
+<small>
+Duża część implementacji wspiera podawanie czasu z jednostką - ''s'', ''m'', ''h'' i ''d'',
+jak również słowo kluczowe ''infinity''.
 \\
-<small>''sleep 1d'' jest równoważne ''sleep 24h'' i ''sleep 1440m'' i ''sleep 86400[s]''.
+''sleep 1d'' jest równoważne ''sleep 24h'' i ''sleep 1440m'' i ''sleep 86400[s]''.
+Interwały można łączyć, np. ''sleep 1m 30s'' poczeka 90 sekund.
 \\
-Niektóre implementacje sleep rozumieją ułamki dziesiętne, np. ''sleep 0.05m'' będzie spać 3s.</small>
+Niektóre implementacje ''sleep'' rozumieją ułamki dziesiętne, np. ''sleep 0.05m'' będzie spać 3s.</small>
 Komenda ''time //polecenie// [//argumenty//]...'' uruchamiana podane polecenie z argumentami i mierzy czas jego wykonania.
+\\
+Komenda ''time'' jest zwykle wbudowana w powłokę, stąd opisu jej działania należy
+szukać w dokumentacji powłoki.
+\\
+<small>
+Implementacja GNU time (często obecna w dystrybucjach Linuksa jako ''/usr/bin/time'')
+dodatkowo podaje zużycie pamięci i ilość operacji I/O.
+</small>
 <small>
@@ Linia 22: / Linia 33: @@
 <small>
 ~~Zadanie.#~~ Zmierz ile czasu trwa wykonanie komendy:
+<html><div style="margin-top:-1.2em"></div></html>
   * ''openssl dhparam -text 1536''
   * ''dd if=/dev/zero of=/dev/null bs=1 count=2M''
@@ Linia 41: / Linia 53: @@
 Na proces poza sekwencją instrukcji (załadowaną do pamięci operacyjnej) składa
-się wszystko co opisuje stan jego wykonania – np. zawartość rejestrów procesora,
+się wszystko co opisuje stan jego wykonania – np. zawartość rejestrów procesora (w
-stan pamięci operacyjnej.
+tym informacja którą instrukcję programu jako kolejną wykona proces), stan pamięci
+operacyjnej (w tym stos wywołań i wartości zmiennych), czy lista otwartych plików
+i połączeń sieciowych.
 Uruchamiając ten sam program (tą samą aplikację) wielokrotnie tworzy się wiele
@@ Linia 52: / Linia 66: @@
 proces <small>(poza pierwszym procesem, o identyfikatorze 1, zwanym
 [[https://en.wikipedia.org/wiki/Init|init]], uruchamianym przez jądro systemu
-operacyjnego przy starcie</small>.
+operacyjnego przy starcie)</small>.
 Określenie **procesy potomne** procesu //x// (//child processes//) opisuje procesy
@@ Linia 59: / Linia 73: @@
 **Rodzic** (//parent process//) procesu //x// to proces który uruchomił //x//.
-Procesy są identyfikowane przez **pid** (//process identifier//).
+Procesy są identyfikowane przez (numeryczny) **pid** (//process identifier//).
 \\
 Dla każdego procesu utrzymywany jest identyfikator rodzica – **ppid** (//parent pid//).
@@ Linia 65: / Linia 79: @@
 Kiedy kończy się proces potomny, system operacyjny utrzymuje proces do czasu aż
 jego wartość wyjściowa zostanie zebrana (//reap//) przez rodzica.
+<small>Zauważ że np. w C kończysz program przez ''return 0;'' z funkcji ''main''
+lub przez ''exit(0)'' – właśnie to 0 (czy inna wartość) to wartość wyjściowa.</small>
 \\
 Proces który się zakończył, ale jego wartość nie została zebrana przez rodzica,
@@ Linia 91: / Linia 107: @@
 Wybór użytecznych opcji dla ''ps'':
   * ''-e'' wybiera wszystkie procesy w systemie
-  * ''-l|-f|-F'' wybiera długi, pełny lub ekstra pełny format wyjścia
+  * ''-l'', ''-f'' albo <small>''-F''</small> wybiera długi, pełny lub <small>ekstra pełny</small> format wyjścia
-  * ''-L|-T'' pokazuje wątki
+  * ''-L'' albo ''-T'' pokazuje wątki
   * <small>''-H'' sortuje hierarchicznie i rysuje (wcięciami w polu komenda) dzieci</small>
+<html><div style="margin-top:-1.4em"></div></html>
+<small>Opcje ''-F'', ''-L'', ''-T'' oraz ''-H'' nie są w standardzie POSIX (są specyficzne dla Linuksa).</small>
 <small>
@@ Linia 110: / Linia 129: @@
 ~~Zadanie.#~~ Wyświetl listę wszystkich procesów i wątków w systemie. Znajdź na niej dwa wątki tego samego procesu.
+<small>
+~~Zadanie.#~~ Uruchom polecenie
+''%%python3 -c 'import os; print(os.popen("/usr/bin/uname -a").readline(),end=""); os.read(0,1)'%%''
+które "wyprodukuje" proces zombie i zatrzyma się oczekując na wpisanie danych z klawiatury.
+W kolejnym terminalu znajdź ten proces zombie na liście procesów.
+</small>
 Lista procesów w formie drzewa może być wyświetlona komendą **''pstree''**.
 \\
-W ''pstree'' przełącznik ''-p'' dodaje pidy, ''-u'' użytkownika, a ''a''
+W ''pstree'' przełącznik ''-p'' dodaje pidy, ''-u'' użytkownika, a ''-a''
 pokazuje argumenty z jakimi został uruchomiony proces.
@@ Linia 120: / Linia 146: @@
 ~~Zadanie.#~~ Wyświetl drzewo procesów z pidem każdego procesu.
-Pseudo system plików ''procfs'', zamontowany standardowo w ''/proc'', pozwala
+++++Przykłady - listowanie procesów|{{page>so:ps_kill:examples#ps_pstree&inline&noheader}}++++
-odczytać informacje o procesach przez dostęp do plików.
+++++Przykłady - procesy zombie|{{page>so:ps_kill:examples#zombie&inline&noheader}}++++
+W Linuksie pseudo system plików ''procfs'', zamontowany standardowo w ''/proc'',
+pozwala odczytać informacje o procesach przez dostęp do plików.
 Katalog ''/proc/self'' zawiera szczegółowe informacje o procesie który próbuje
 je przeczytać.
 \\
-W ''man 5 proc'' znajdziesz szczegółowe informacje.
+W ''man 5 proc'' znajdziesz skrótowe informacje o ''procfs'', a w
+[[https://docs.kernel.org/filesystems/proc.html#process-specific-subdirectories|dokumentacji jądra]]
+szczegóły.
 ~~Zadanie.#~~ Wyświetl zawartość pliku ''/proc/self/status''. Informacje o jakim procesie zostały wyświetlone?
 <small>
-~~Zadanie.#~~ Doczytaj w podręczniku i sprawdź co jeszcze jest w katalogach ''/proc/****//pid//****/''.
+~~Zadanie.#~~ Doczytaj w dokumentacji i sprawdź co jeszcze jest w katalogach ''/proc/****//pid//****/''.
 Określenie zużycia pamięci przez proces jest trudne.\\
@@ Linia 151: / Linia 182: @@
 Ale co z swapem i [[https://en.wikipedia.org/wiki/Zram|kompresją wewnątrz RAMu]]…
-Zużycie pamięci próbuje sensownie pokazać program ''smem''; sprawdź opcje ''-p'' i ''-t''.
+Zużycie pamięci próbuje sensownie pokazać program ''smem''; sprawdź opcje ''-p'' i ''-t -k''.
 </small>
@@ Linia 185: / Linia 216: @@
 Poza programem ''htop'', istnieje wiele narzędzi wzorowanych na ''top'' pokazujących
-stan systemu i procesów. Są to m. in.. ''iotop'' (użycie I/O), ''atop'', ''glances''.
+stan systemu i procesów.
+\\
+Są to m. in.. ''iotop'' (użycie I/O), ''atop'', ''glances'', ''btm''(''bottom''), ''btop''.
 </small>
+++++Przykłady|<asciicast so:tops.cast 80>++++
 === Wyszukiwanie procesów ===
@@ Linia 256: / Linia 291: @@
 Sygnał można zapisać jako jego numer, np. ''kill -3 //pid//'' lub nazwę, np. ''kill -INT //pid//''
 \\
-<small>Nazwy i numery sygnałów można sprawdzić komendą ''kill -l'' lub ''kill -L''.</small>
+<small>Nazwy i numery sygnałów można sprawdzić komendą ''kill -l'' (lub, w bashu, ''kill -L'').</small>
 \\
 Komenda ''kill'' przyjmuje tylko pid – numeryczny identyfikator procesu.
@@ Linia 280: / Linia 315: @@
 </small>
-~~Zadanie.#~~ Uruchom program ''mousepad''. Wyślij do niego sygnał STOP. Sprawdź jak działa mousepad. Potem wyślij do niego sygnał CONT.
+~~Zadanie.#~~ Uruchom program ''mousepad'' lub ''glxgears''. Wyślij do niego sygnał STOP. Sprawdź jak działa mousepad. Potem wyślij do niego sygnał CONT.
 <small>
-~~Zadanie.#~~ Uruchom w jednym terminalu komendą ''named -g -c <(:)'' serwer DNS. Z drugiego terminalu wyślij sygnał HUP do ''named''a.
+~~Zadanie.#~~ Uruchom w jednym terminalu komendą ''/usr/sbin/named -g -c <(:)'' serwer DNS. Z drugiego terminalu wyślij sygnał HUP do ''named''a.
 </small>
+++++Przykłady|<asciicast so:pkill.cast 81>++++
 ==== Kontrola zadań w powłoce ====
@@ Linia 297: / Linia 334: @@
 Zwykle skrót **//Ctrl+z//** jest domyślnie skonfigurowany do wysłania sygnału
-STOP do bieżącego procesu.
+TSTP (który nieobsłużony przez proces działa identycznie jak sygnał STOP) do
+bieżącego procesu.
 Listę zatrzymanych i działających w tle procesów powłoki (tzw. tablicę zadań)
@@ Linia 329: / Linia 367: @@
 ~~Zadanie.#~~ Uruchom w tle ''sleep 1h'' oraz ''sleep 15s''. Poczekaj poleceniem ''wait'' na zakończenie drugiego ''sleep''a.
+++++Przykłady|<asciicast so:jobs.cast 80>++++
 ==== Proces a planiści ====
@@ Linia 373: / Linia 413: @@
 </small>
+++++Przykłady|<asciicast so:niceness.cast 80>++++
 ~~Zadanie.#~~ Uruchom komendę ''sleep 1h'' z niceness 10. Sprawdź jej nicneness (np. w ''ps'' / ''htop'').
@@ Linia 379: / Linia 421: @@
 ~~Zadanie.#~~ W dwóch konsolach wykonaj ''taskset -pc 0 $$'' (<small>która zmieni listę dozwolonych procesorów tego shella na pierwszy</small>).\\
-Następnie w obu wykonaj ''openssl dhparam -text %%$((2**14))%% [//dowolny tekst//]''
+Następnie w jednym wykonaj ''openssl dhparam 9000'', w drugim ''openssl dhparam 9001''
 (<small>co uruchomi procesorożerne szukanie dużych liczb pierwszych</small>).\\
 W trzeciej konsoli uruchom ''htop'' i obserwuj zużycie CPU. \\
@@ Linia 419: / Linia 461: @@
 na procesorach z węzła //x// i pamięci z węzła //y//.
-</small>
-===== Edycja linii poleceń  =====
-Bash (i wiele innych programów) korzysta do odczytywania komend ze standardowego wejścia biblioteki [[https://en.wikipedia.org/wiki/GNU_Readline|readline]].
-\\
-Część programów z przyczyn licencyjnych wybiera do tego samego celu [[https://thrysoee.dk/editline/|libedit]].
-Readline pozwala na wygodną edycję linii poleceń i tworzenie historii poleceń.
-Lista sensownych skrótów klawiszowych do edycji linii poleceń jest tutaj: https://readline.kablamo.org/emacs.html
-\\
-Pełna lista komend i przypisanych do nich skrótów jest w podręczniku systemowym (''man readline'' i ''man bash'').
-\\
-Konwencja zapisu skrótów klawiszowych to:
-  * ''^//x//'' lub ''C-//x//'' to //Ctrl+x// (uwaga:''^//X//'' lub ''C-//X//'' to //Ctrl+Shift+x//),
-  * ''M-//x//'' to zwykle //Alt-x// (patrz: https://en.wikipedia.org/wiki/Meta_key),
-  * ''//a// //b//'' to wciśnięcie po skrócie //a// skrótu //b//.
-Bash domyślnie dopisuje historię wykonanych poleceń do pliku ''~/.bash_history'' w momencie wyjścia z powłoki.
-\\
-Historię (tą z pliku połączoną z bieżącą) można wyświetlić komendą ''history''. (W ''man bash_builtins'' znajduje się opis przełączników.)
-<small>
-Do wygodnego przeglądania historii można też użyć programu [[https://dvorka.github.io/hstr/|hstr]]
+Komenda ''lstopo'' z paczki ''[[https://www.open-mpi.org/projects/hwloc/|hwloc]]''
+pozwala zwizualizować topologię zasobów maszyny.
 </small>
-~~Zadanie.#~~ Jakim skrótem czyści się ekran?
-~~Zadanie.#~~ Jakimi skrótami wyszukuje się wstecz w historii?
-~~Zadanie.#~~ Jakim skrótem przesuwa się kursor o jedno słowo?
-<small>
-~~Zadanie.#~~ Jakim złożeniem skrótów przesuwa się kursor o 5 słów?
-~~Zadanie.#~~ Jakim skrótów wstawia się ostatnie słowo z poprzedniego polecenia w historii?
-~~Zadanie.#~~ Jakim złożeniem skrótów wstawia się trzecie od końca słowo z poprzedniego polecenia w historii?
-~~Zadanie.#~~ Jakim skrótem zamienia się kolejnością to słowo z poprzednim?
-</small>
-===== Edycja plików w konsoli =====
-=== vi i vim ===
-''vi'' jest często jedynym domyślnie instalowanym edytorem tekstowym.
-''vim'' to ulepszona wersja ''vi''.
-Żeby nauczyć się ''vim'', uruchom ''vimtutor''.
-<small>
-''vi'' jest wpisane w standard [[https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/utilities/vi.html|POSIX]].
-\\
-Jest też częścią minimalistycznych zestawów narzędzi takich jak busybox i toybox.
-</small>
-~~Zadanie.#~~ Przejdź całą pierwszą lekcję w ''vimtutor''.
-<small>
-~~Zadanie.#~~ Przejdź pozostałe lekcje w ''vimtutor''.
-=== nano ===
-Nano jest stosunkowo prostym edytorem tekstowym.
-Podstawowe skróty są wyświetlone na dole ekranu.
-Więcej na: https://www.nano-editor.org/docs.php
-=== Emacs ===
-[[https://www.gnu.org/software/emacs/|Emacs]] jest [[https://en.wikipedia.org/wiki/Editor_war|odwiecznym rywalem]] ''vim''a w konkurencji programów do edytowania tekstu w konsoli.
-Po wpisaniu ''emacs'' możesz wybrać tutorial skrótem //Ctrl+h t//.
-=== Inne ===
-  * [[https://joe-editor.sourceforge.io/joe]]
-  * mcedit – edytor zintegrowany z [[https://en.wikipedia.org/wiki/Midnight_Commander|mc]]
-  * [[https://micro-editor.github.io/|micro]]
-  * [[https://neovim.io/|neovim]]
-  * [[https://helix-editor.com/|hx]]
-</small>

Jan Kończak

Narzędzia użytkownika

Narzędzia witryny

Różnice

Narzędzia strony