This is an old revision of the document!
Table of Contents
Filtracja pakietów w systemie Linux
nefilter, iptables i nftables
Netfilter to część jądra systemu operacyjnego Linux zbierająca funkcje kontroli ruchu sieciowego.
Do konfiguracji mechanizmów kernela składających się na netfilter służą programy:
iptables,ip6tables,ebtables,arptables(starsze)nft(nowszy)
Netfilter project jest zbiorem projektów związanych z frameworkiem do filtrowania pakietów, w tym
iptables i nftables.
[ekstra] iptables-…, nft
Po stronie jądra istnieją (przynajmniej) dwa mechanizmy do
filtrowania pakietów – starszy xtables i nowszy
(i lepszy)
nftables.
"Stare" iptables, często dostępne teraz jako iptables-legacy
umie wykorzystać tylko pierwszy z tych mechanizmów.
Do użycia nowego mechanizmu zachowując bez zmiany składnię i działania poleceń
przygotowano nową implementację komendy ipables, wcześniej dostępną jako
ipables-nft, teraz często już jako iptables.
Narzędzie nft konfiguruje nowszy z mechanizmów jądra.
Nie zaleca się mieszania konfiguracji programów iptables-legacy,
ipables-nft i nft.
iptables… konfiguruje tylko protokół IPv4, IPv6 jest konfigurowane przez
bliźniacze ip6tables….
nft pozwala na jednoczesną konfigurację obu tych protokołów (tabele
inet).
Na razie polecenie nft ma pozostawiającą wiele do życzenia dokumentację,
nieprzyjazne komunikaty o błędach składni polecenia i brak wbudowanej w komendę
pomocy i brak bądź wysoce niekompletne autouzupełnianie.
Z tego powodu na zajęciach jest wciąż pokazywane narzędzie iptables.
Hooki, tabele, łańcuchy
Podczas przejścia pakietu przez jądro Linuksa wykonywane są w ściśle określonej kolejności hooki decydujące co zrobić z pakietem.
Każdemu hookowi odpowiada jeden łańcuch reguł (chain).
Łańcuch reguły to wiele reguł które przetwarzane są w kolejności – jeśli któraś reguła zdecyduje o losie pakietu, późniejsze nie są brane pod uwagę.
Łańcuchy są pogrupowane w tabele (table) pod względem funkcjonalności.
W iptables / ip6tables dostępne są następujące tabele:
- filter – odrzuca niechciane pakiety,
- nat – zmienia adresy źródłowe lub docelowe pakietu,
- mangle – modyfikuje pakiety,
- raw – udostępnia pakietów przed ich przetworzeniem przez część kernela (np. conntrack),
- security – używana przy zaawansowanych modelach bezpieczeństwa w Linuksie (np. SELinux).
Łańcuchy mają nazwy odpowiadające momentowi ich wywołania:
- PREROUTING jest wykonywany dla pakietów przychodzących przed routingiem (czyli decyzją czy pakiet jest kierowany do tego komputera, czy należy go przesłać dalej lub odrzucić),
- INPUT jest wykonywany dla pakietów przychodzących skierowanych do tego komputera,
- FORWARD jest wykonywany dla pakietów przechodzących, tj. pakietów ze świata, które mają być wysłane dalej,
- OUTPUT jest wykonywany dla pakietów wyprodukowanych na tym komputerze (wychodzących),
- POSTROUTING jest wykonywany dla pakietów wychodzących po podjęciu decyzji gdzie je wysłać.
Można też tworzyć własne łańcuchy, ale mogą one być uruchomione tylko przez dołączenie ich do już istniejących.
Droga pakietu przez mechanizmy filtrujące w systemie Linux podsumowana jest tutaj: [PL] [EN].
Stanowość i bezstanowość – conntrack
Jądro Linuksa jest zaopatrzone w mechanizm śledzenia połączeń (conntrack).
Pozwala on dla rozpatrywanego pakietu określić czy wcześniej przez ten komputer
był przepuszczony inny pakiet z tego samego połączenia, a nawet czy któryś z
wcześniejszych pakietów jest powiązany z rozpatrywanym.
Taka wiedza nie tylko ułatwia konfigurację filtracji pakietów, ale też jest
konieczna do obsługi niektórych często występujących scenariuszy.
[Ekstra] Trwałość reguł (persistance)
iptables nie dostarcza mechanizmu automatycznego zapisywania ustawień – po
ponownym uruchomieniu lista reguł jest pusta, a polityki domyślne.
Dla odtworzenia reguł przy starcie dystrybucje Linuksa dostarczają odpowiedni
skrypt startowy. Zwykle zapisanie reguł odbywa się ręcznie (tj. trzeba wydać
odpowiednią komendę).
Komendy
Komenda iptables / ip6tables wszędzie rozróżnia wielkie i małe litery,
ponadto kolejność argumentów decyduje o zrozumieniu polecenia.
Składnia iptables i ip6tables jest identyczna, w materiałach dla uproszczenia
wszędzie użyte są przykłady dla iptables i IPv4.
Wyświetlanie listy reguł:
iptables [-t filter] -L [-n]– wypisanie (--list) tablicy filtracji
iptables -t <tablica> -L [-n]– wypisanie innych tablic
iptables [-t <tablica>] --line-numbers -L– dodaje numery reguł
Wzorce poleceń modyfikujących działanie filtracji i dodających reguły filtaracji:
iptables [-t filter] -P <łańcuch> <polityka>– zmiana domyślnego zachowania (tj. jeśli żadna z reguł nie podejmie decyzji). Zwykle stosowane polityki toACCEPTlubDROP. Przykład:
iptables -P INPUT DROP– ignoruje pakiety przychodząceiptables -A <łańcuch> <reguła>– dodaje regułę do łańcucha (--append), np:
iptables -A INPUT -s 1.2.3.4 -j ACCEPTiptables -I <łańcuch> [pozycja] <reguła>– wstawia (--insert) regułę na podane miejsce do łańcucha (lub na początek jeśli numeru nie podano), np:
iptables -I INPUT 1 -s 1.2.3.4 -j ACCEPTiptables -D <łańcuch> <nr>– usuwa (--delete) regułę na podanej pozycji z łańcucha, np:
iptables -D INPUT 2iptables -D <łańcuch> <reguła>– usuwa (--delete) regułę z łańcucha, np:
iptables -D INPUT -s 1.2.3.4 -j ACCEPTiptables -F [łańcuch]– usuwa wszystkie reguły [z łańcucha] (--flush); wysoce niebezpieczne
Zwykle reguły w iptables są zakończone akcją:
-j ACCEPT– przepuszcza pakiet-j DROP– ignoruje (wyrzuca do śmieci) pakiet-j REJECT– dodatkowa akcja, symuluje zamknięte gniazdo (np. odsyła ICMP destination unreachable czy odpowiada segmentem TCP z flagą RST)
Są też dostępne inne akcje, np.
LOG, MARK i SET. Więcej szczegółow w man iptables-extensions
Rdzeń iptables zawiera niewiele filtrów:
- źródłowy i docelowy adres –
-si-d, - źródłowy i docelowy interfejs –
-ii-o, - protokół –
-p
Filtry można negować przez użycie '!' (wykrzyknika)
Netfilter jest modularny – większość funkcji mieści się w rozszerzeniach,
ładowanych przez -m <nazwa>
To pozwala na bardzo szczegółową filtrację.
Komendy iptables i ip6tables opisane są w podręczniku systemowym na
stronie iptables (man iptables),
a rozszerzenia do tych komend są opisane na stronie iptables-extensions
(man iptables-extensions).
Przykładowe rozszerzenia:
-m tcp/udpjest automatycznie ładowany razem z-p udp/tcp;
pozwala ustalić m. inn. port źródłowy i docelowy--sport / --dport,-m conntrackwybiera stan połączenia--ctstate, m. inn.:INVALID,NEW,ESTABLISHED,RELATED,-m commentpozwala na dowolny komentarz--comment <tekst>,-m limitdzięki--limitogranicza ilość pakietów na jednostkę czasu,-m hashlimitpozwala m. inn. ustawić limit pakietów/czas dla każdego IP z osobna,-m timepozwala włączyć regułę o--datestarti wyłączyć o--datestop,-m u32udostępnia--u32wykonujący dowolny test na danych pakietu,-m connlimitużywając--connlimit-abovepozwala ograniczyć ilość połączeń z jednego adresu.
iptables ma rozbudowaną pomoc wewnętrzną – po napotkaniu --help przerwie
dodawanie reguły i pokaże listę opcji, np.:
iptables -I INPUT -p tcp --help
iptables -m hashlimit -m limit -m connlimit --help
iptables-save oraz iptables-restore są używane do zapisu/odczytu tablic
do pliku.
Filtracja pakietów
Filtracja na wejściu
Najczęściej stosowana do wpuszczania tylko pożądanego ruchu.
Typowe podejście to zabronienie wszystkiego, co nie jest wprost dozwolone.
Przykładowe polecenia:
iptables -P INPUT DROP – ustawienie domyślnej akcji wybieranej jeśli żadna z reguł nie zadziała
iptables -A INPUT -s 127.0.0.1 -d 127.0.0.1 -j ACCEPT – pozwala na ruch lokalny
iptables -A INPUT -m conntrack --ctstate RELATED,ESTABLISHED -j ACCEPT – pozwala przychodzić pakietom nawiązanych wcześniej połączeń
iptables -A INPUT -p tcp --dport 22 -j ACCEPT – pozwala na dostęp do ssh
Uwaga: konfigurując zdalnie firewall trzeba najpierw dodać regułę która wpuszcza połączenie użyte do konfiguracji, przetestować że działa, a dopiero potem dodawać reguły ograniczające ruch.
Filtracja pakietów przechodzących
Decyduje jaki ruch może przechodzić przez komputer. Podejście do reguł zależy od zastosowania.
Przykładowe polecenia:
iptables -A FORWARD -m connlimit --connlimit-above 5 -j DROP – pozwala na nie więcej niż 5 połączeń przechodzących od każdego nadawcy
Filtracja na wyjściu
Służy do wypuszczania tylko pożądanego ruchu. Typowe podejście to blokowanie niepożądanego ruchu.
Przykładowe polecenia:
iptables -A OUTPUT -p tcp --dport bnetgame -j REJECT – odrzuca połączenia na port "Battle.net Chat/Game Protocol"
iptables -A OUTPUT -p tcp -d www.google.pl -j DROP; ip6tables -A OUTPUT -p tcp -d www.google.pl -j DROP – blokuje próby połączenia z www.google.pl (Uwaga: iptables wypyta DNS o adresy IP i doda reguły z adresami IP, nie z nazwą)
iptables -A OUTPUT -p tcp --dport 80 -j ACCEPT – pozwala na używanie http
Liczniki
iptables liczy ilość i rozmiar pakietów które dopasowały się do każdej reguły. Można:
iptables -v [-x] -L– wyświetlić listę reguł z uwzględnieniem licznikówiptables -Z [co zerować]– wyzerować stan liczników – wszystkich lub wybranego łańcucha / reguły
Filtracja pakietów w systemie Linux - ćwiczenia
Przykładowe komendy iptables ustawiające filtrację i ich działanie
[Ekstra] Manipulowanie pakietami
Przykłady na manipulację pakietami:
iptables -t mangle -A POSTROUTING -o wlan0 -j TTL --ttl-set 1
iptables -t mangle -A PREROUTING -i wlan0 -j TTL --ttl-inc 16
iptables -t mangle -A PREROUTING -i wlan0 -j TEE --gateway 10.0.0.3
iptables -t mangle -A POSTROUTING -p tcp --sport 5222 -j TOS --set-tos Minimize-Delay
NAT (Network Address Translation) – translacja adresów
Ze względu na niewystarczającą ilość adresów IPv4 zwykle komputery w sieciach lokalnych używają adresów z bloków prywatnych.
Na wiadomość z takiego komputera – wysłaną z adresem źródłowym z bloku adresów prywatnych – odbiorca nie ma szansy odpowiedzieć (bo gdzie miałby?). Routery z publicznym IP powinny automatycznie wycinać takie wiadomości RFC 1918, str. 5.
Dlatego konieczne jest by na styku adresacji prywatnej i publicznej adresy były tłumaczone, stąd nazwa NAT = Network Address Translation.
Ruch generowany przez komputery z wewnątrz sieci lokalnej musi mieć zmieniony adres źródłowy (source address), stąd nazwa Source NAT (SNAT). Tradycyjnie adresy źródłowe zmienia się w momencie kiedy pakiet opuszcza system.
Jeśli zachodzi konieczność by ruch z sieci publicznej trafiał do komputera wewnątrz sieci lokalnej, trzeba zmienić adres docelowy (destination address), stąd nazwa Destination NAT (DNAT). Naturalnie urządzenie na styku sieci musi zmienić adres zanim podejmie decyzję o routingu (tj. decyzję gdzie pakiet ma trafić).
iptables i stanowość firewalla
W systemie Linux translacja adresów jest stanowa, stąd odpowiedzi zawsze znajdą drogę powrotną.
Translacja źródłowa (Source NAT, SNAT)
Pozwala na dostęp do sieci z adresacją publiczną (np. internet) urządzeniom z sieci z adresacją prywatną.
Uproszczony tryb translacji źródłowej – maskarada:
iptables --table nat --append POSTROUTING --out-interface wlan0 -j MASQUERADE
Przy użyciu maskarady adres źródłowy jest automatycznie ustawiany na adres
interfejsu którym pakiet opuszcza router
Klasyczny SNAT wymaga podania adresu (lub adresów) na jakie ma być zmieniane
źródło:
iptables -t nat -A POSTROUTING -j SNAT --to-source 150.254.130.41 [--out-interface wlan0]
Translacja docelowa (Destination NAT, DNAT)
Pozwala na dostęp świata do urządzeń znajdujących się w sieci prywatnej, np:
iptables -t nat -A PREROUTING -p tcp --dport 80 -j DNAT --to-destination 10.0.0.2
iptables -t nat -A PREROUTING -p tcp ! --dport 22 -j DNAT --to-destination 10.0.0.2
[Ekstra] Appendix
Dobry artykuł o nftables, z wstępem opisującym historię filtrowania pakietów w Linuksie: https://randomseed.pl/pub/nftables-nowy-firewall-linuksa/
Inne moduły:
- '' recent'' pozwala filtrować biorąc pod uwagę wcześniejszą aktywność danego IP / danej sieci, np:
iptables -A INPUT -p tcp --dport 139 -m recent --name unwanted --set --seconds 15 -j DROP
iptables -A INPUT -m recent --update --seconds 15 -j DROP stringpozwalający dopasowywać tekst i modułu32pozwalający dopasowywać dana na podanej pozycji, np:
iptables -A FORWARD -p udp --dport domain -m string --algo bm --hex-string '|08|facebook|03|com|00|' -j LOG --log-prefix 'facebook ' '' * ''macpozwala filtrację adresów MAC, np:
iptables -A input -m mac ! --mac-source 00:12:34:56:78:ab -j DROP-p icmppozwala na filtrowania icmp, np:
iptables -A INPUT -p icmp --icmp-type echo-request -j ACCEPT
API systemów Windows do tworzenia firewalli: msdn.microsoft.com/…
Konfiguracja programu Windows Firewall dostarczanego z systemami Windows: learn.microsoft.com/…