Systemy operacyjne - lab. 1
===================================================

Strona przedmiotu, materialy dodatkowe: 
http://www.cs.put.poznan.pl/pawelw/sop/


1- historia

UNIX - system op wielozadaniowy, wielodostepny 
zalety: przenosnosc, uniwersalnosc (serwery, embedded sys.), 
 otwartosc/modularnosc

Multics - Bell Labs., MIT (1965)
Unix - Ken Thompson, Dennis Ritchie (1970)
BSD Unix (> 1977) wer. 4.2

SunOS, Solaris - Sun Microsys.
Ultrix - DEC
HP-UX - HP
AIX - IBM
Darwin (Mac OS X) - Apple

Minix (Vrije U.)
GNU Linux (1994)

rozprowadzanie i serwisowanie:
RedHat
SuSE
Debian
Mandrake
fink (Apple comp)

http://www.levenez.com/unix

http://www.fsf.org - GNU Free Software (or Open Source)


2- logowanie

tryby pracy: konsole wirtualne, tryb graf.

Ctr-Alt-F1, Ctr-Alt-F2  do trybu tekstowego (terminala)
Alt-F7  powrot do trybu graficznego
Alt-F1, Alt-F2 - przelaczanie terminali wirtualnych

zmiana hasla (jak wybrac haslo)
 passwd, ypasswd (or NIS if server sieciowy)

haslo zmieniamy na serwerze polluks:
 ssh -l inf.. polluks.cs.put.poznan.pl

uname -a jaki system?
who am i,
id, who, finger, finger name@adres
logout lub exit, Ctr-D

firefox

ustawienie polskiej wersji systemu
 powloka bash
  bash# LANG=pl_PL.UTF-8
  bash# export LANG
 dla kazdej sesji: zapisac do .profile
 powloka tcsh
  tcsh# setenv LANG pl_PL.UTF-8


3- zakres materialu

edytory tekstowe - wstep
 vi, emacs

system plikow
 katalogi (fig.), pliki ls, pwd, cd, mkdir, cp, mv, rm
 wzorce uogoln. *,?,[abc],[a-z]
 prawa dostepu chmod, chown change owner
 dowiazania twarde, symboliczne ln
 wyszukiwanie plikow
  locate, find

potoki
 przekierowanie in/out
  0 stdin, 1 stdout, 2 stderr, >, <, dopisanie >>, 2>, 
   2>&1 dolaczenie stderr do stdout
 przekierowanie 
 filtry cat, head, tail, 
  sort, uniq
  grep, wc, tr trans znakow, cut wycinanie kolumn
  diff compare files, comm common lines
  tee
  awk pattern-directed przetwarzanie tekstow (?)

procesy
 lista procesow ps, top
 w tle &, sekw ;
 sygnaly, usuwanie kill
 priorytety renice, nice
 obsluga procesow sleep, jobs, fg, bg

interpreter polecen (shell)
 sh (.profile), csh (.login,.logout,.cshrc), ksh, tcsh, 
 bash - Bourne again shell (.bashrc,.bash_profile,.bash_login,.bash_logout)
 zmienne srodowiskowe
 aliasy 
 grupowanie polecen () - nowy shell, { } - ten sam shell

programowanie w sh (skrypty)
 parametry $ a zanim
   0 nazwa skryptu, i argumenty, # liczba arg,
   @ pelna lista "$1" "$2 ..", * pelna list "$1 $2 ..", 
   ? status, $ id procesu, ! id ostatniego procesu w tle 
 echo  
 instr warunkowa if, test, case
 petle for i while
 funkcje


Ponizej material uzupelniajacy (bez cwiczen) ktory moze pojawic
sie wczesniej: 

edytory tekstowe - zaawansowane
 vi - wiele buforow
 emacs - plik konfig (prog lang, kolory, identation)

komunikacja w systemie
 write, mesg display or not messages, wall, talk
 e-mail mail, pine - plik konfig (eg. SSL)
 inf<nr>@fcm.put.poznan.pl

sklad tekstu (material opcjonalny, do ew. wykorzystania)
 latex, pdflatex, dvips, 
  klasy dokumentow
  struktura dokumentow
  formatowanie dokumentow (komendy)
  tryb matematyczny
  rysunki
  bibliografia
  przykladowe pakiety

siec
 hostname, telnet, ssh, ftp, rsh, rlogin, scp, rsh

srodowisko graficzne 
 system X, window managers twm, fvwm, OpenLook - Sun
  xfig, gv, xdvi, xpdf
 KDE, GNOME

inne polecenia
 archiwizacja i kompresja tar, gzip, split podzial np. pliku tar
 disk free df, du disk used
 mount
 drukowanie lpr, lpq, lprm 
 at